Centranthus ruber (pot. Centrantus ruber) potocznie nazywany Ostrogowcem lub Centrantusem/Kentrantusem to jeszcze rzadko spotykana bylina lubiąca słoneczne i suche miejsca. Rośnie nawet na słabych, zasadowych glebach i w szczelinach murków skalnych.
Centrantus ruber
Kwitnie na różowo/karminowo oraz na biało (odmiana Alba). Kwiaty zebrane w duże baldachy rozwijają się na końcach pędów. Na pędzie wyrastają ciągle nowe pąki z kwiatami. Przekwitnięte kwiatostany obrywamy nad nową parą pąków. W ten sposób roślina wytwarza nieprzerwanie kwiaty od maja aż do mrozów. Dorasta do wysokości 1 metra. Początkowo wzniesione pędy zaczynają się rozkładać na boki i dorosła kepa może zająć powierzchnię 1 metra.
Zimuje w postaci kłącza/grubego, palowego korzenia w kształcie powyginanej marchewki. Najlepiej rośnie w miejscu słonecznym i ciepłym. Bardzo dobrze znosi suchą, przeciętną glebę ale cierpi od nadmiaru wilgoci. Z nadejściem pierwszych mrozów ostrogowiec traci liście. Pod okrywą śnieżną zimuje bardzo dobrze. W chłodniejszych rejonach lepiej okryć go też jedliną lub suchymi liśćmi.
Rozmnaża się przez siew wiosną do gruntu, łatwo zasiewa się sam z opadłych nasion. Odmianę Alba o białych kwiatach rozmnażamy z sadzonek pędowych. Przesadzanie starszych kłączy jest możliwe tylko wiosną z zachowaniem należytej ostrożności aby nie uszkodzić kruchych korzeni. Przesadzany jesienią najczęściej gnije od nadmiaru wilgoci. Ostrogowiec świetnie komponuje się z innymi bylinami, roślinami cebulowymi, iglakami a przede wszystkim z różami. Obsadza się nim murki kwiatowe, kwietniki i skalniaki.
Na poniższym zdjęciu razem z różą Bonica 82 i szałwią lekarską.
róża Bonica, ostrogowiec, szałwia
Bylina warta wiekszego rozpowszechnienia ze względu na bardzo długi okres kwitnienia i łatwość uprawy.
Rosa virginiana. Bardzo rzadki w Polsce gatunek róży pochodzący z Ameryki Północnej. Krzew o brązowo-czerwonych pędach dorasta do 1,5-2 m wysokości. Pokrój krzewu wyprostowany; nieliczne rozłogi, dają się łatwo oddzielić. Kwiaty jasnoróżowe, pięciopłatkowe, pojawiają się w czerwcu/ lipcu w dużych kiściach na końcach pędów. Największą ozdobą tej róży są kuliste, spłaszczone, czerwone, błyszczące owoce o 1,5 cm średnicy. Utrzymują się na krzewie przez całą zimę. Jesienią liście przebarwiają się intensywnie na kolor żółty lub czerwony. Nie choruje. Zimuje w naszym klimacie bez okrycia. Wyjątkowo mrozoodporna! Bardzo dekoracyjna! Rośnie na każdym stanowisku, dobrze znosi cień, trudne stanowiska np. pod drzewami. Nie wymaga cięcia ani zabiegów pilęgnacyjnych. Idealna ozdoba ogrodu naturalnego, na mieszane rabaty.
Róża piżmowa (Bentall 1937), krzaczasta, osiąga wysokość do 1,5 m a czasem więcej w ciepłym klimacie. Pochodzenie nieznane. Wydaje dużo pędów tworząc gęsty, rozłożysty krzew. Łatwa w uprawie, kwitnie obficie kilka razy w sezonie. Kwiaty lekko pachnące w dużych baldachach, małe, jasno różowe z białym oczkiem i żółtymi pylnikami, jaśniejące w słońcu. Jesienią krzew zdobią pomarańczowe owoce wielkości grochu.
Ballerina
Odporność na mróz strefa 6a USDA. Jest źródłem nektaru, chętnie odwiedzana przez owady. Polecana na swobodne, luźne żywopłoty, rabaty mieszane, pienne drzewka i do dużych donic. Znosi dobrze półcień. Wymaga jedynie minimum pielęgnacji. Istnieje też forma pnąca Climbing Ballerina.
Rosa Ballerina
Mój jednoroczny krzew zakupiony w Rosarium rósł w miarę zdrowo (lekka plamistość jesienią) , zaczął kwitnienie około 15. czerwca. Podczas upałów letnich został zaatakowany przez przędziorki. Po oprysku owadobójczym szybko się zregenerował i odżył na nowo kwitnąc do mrozów. Duże wiechy drobnych kwiatów mają naturalny, sielski urok. Wydaje się idealna do założeń naturalistycznych, na rabaty mieszane z bylinami i hortensjami. Posadzenie np. 3 sadzonek w grupie utworzy duży, niemal parkowy krzew, kwitnący od czerwca do mrozów. Zimował dobrze pod śnieżną okrywą. Polecam!
BallerinaBallerina- pąki
Ballerina najlepiej komponuje się z podobnymi różami o drobnych, pojedyńczych kwiatach, jak Mozart, Robin Hood, Nozomi. Można ją posadzić u podnóża róż pnących, drobno kwitnących ramblerów. Na zdjęciu poniżej przykład takiego połączenia: Ballerina i róża pnąca Super Excelsa- obie odmiany powtarzają kwitnienie przez cały sezon do mrozów.
Ten rzadki a niezwykle atrakcyjny krzew ozdobny zakwita, jako pierwszy w roku. Podczas zimowego ocieplenia, kilku dni z dodatnią temperaturą rozwiają się żółte, cienkie płatki. Kwiaty oczarów mocno pachną. Znoszą nawet spore mrozy, zwijając się do środka. Po ponownym ociepleniu na nowo sie otwierają. Kwitną długo od stycznia do marca.
Oczar omszony Hamamelis molis
Oczary pochodzą z Ameryki Płn. i Azji Wschodniej. W Polsce zimują dobrze i zaczynaja kwitnienie na przedwiośniu na bezlistnych pędach. Do rodzaju Hamamelis należy 5 gatunków:
–Oczar pośredni (H. x intermedia)– mieszaniec oczaru omszonego i japońskiego, dorasta do 4 m, najpopularniejsze odmiany: Allgold, Arnold Promise, Barmstedt Gold, Carmine Red, Feuerzauber, Gimborn’s Perfume, Golden, Hiltingbury, Improved Winter Beauty, Jelena, Luna, Moonlight, Orange Beauty, Pallida, Primavera, Rubra, Ruby Glow, Sunburst, Vesna, Westerstede, Winter Beauty.
–Oczar japoński (Hamamelis japonica)– pochodzi z Japonii, osiąga wysokość 3-4 m, najpopularniejsze odmiany: Arborea, Sulphurea, Zuccariniana.
–Oczar omszony (Hamamelis mollis)– pochodzi z Chin, rośnie silnie, osiąga nawet 10 metrów, odmiany: Brevipetala syn. Aurantiaca, Coombe Wood, Goldcrest, Boskoop.
– Oczar wiosenny (Hamamelis vernalis)– gatunek z Ameryki Północnej, dorasta do 4 m, najrzadziej uprawiany, odmiany: Carnea, Lombart’s Weeping, Red Imp, Sandra, Squib,
– Oczar wirginijski (Hamamelis virginiana)– pochodzi z Ameryki Płn, dorasta do 5-6 m, kwitnie nietypowo dla oczarów, jesienią (wrzesień, październik), odmiany: Henryae, Rubescens, Wiero.
Warunki uprawy: rośnie na każdej glebie ale żyznej i wilgotnej oraz przepuszczalnej. Sadzić na miejscu słonecznym lub półcienistym, osłoniętym przed zimnymi wiatrami i przede wszystkim dobrze widocznym zimą, np. blisko wejścia do domu. Nie wymaga cięcia. Roznaża się przez siew i szczepienie.
„Róże. Najpiękniejsze i najodporniejsze odmiany.” (Komponowanie, rozmnażanie, pielęgnacja)
Klaus-Jurgen Strobel.
Autor pisze dużo i szczegółowo o pochodzeniu, historii hodowli, biologii i właściwościach róż. O zastosowaniu w domu i ogrodach, terenach zieleni, o doborze odmian na różne satanowiska- to wszystko zajmuje równo połowę ksiązki czyli 150 stron (całość 300). Co ciekawe podaje kilka „drzew genealogicznych” niektórych odmian. Druga połowa ksiązki to opisy gatunków i odmian (niestety mało historyczncyh ale dużo najnowszych, europejskich odmian) , oraz rozdział praktyczny: kupno, sadzenie, pielęgnacja i rozmnażanie. Na koniec opis ogrodów różanych Europy, ważniejsze szkółki i objaśnienie fachowych pojęć ogrodniczych.Podobnie, jak Schultheis, podaje praktyczne porady, z własnego, wieloletniego doświadczenia hodowcy. 570 pięknych zdjęć, nie tylko pojedyńczych kwiatków ale całych krzewów i zestawień w ogrodzie. Zestawił też ponad 40 tabel odmian wg różnych cech- bardzo przydatne przy wyborze odmian. Wg mnie jedna z lepszych pozycji ostatnich lat. Polecam wszytkim chcącym bardziej zgłębić temat róż!
ADR (Allgemeine Deutsche Rosenneuheitenprüfung)
to znak jakości nadawany najlepszym niemieckim odmianom róż, które przeszły pozytywnie egzamin odporności. Trzyletnie krzewy róż ocenia się pod względem odporności na choroby i szkodniki, odporności na zimno, kwitnienia, wyglądu kwiatów, zapachu i siły wzrostu. W 11 stacjach w Niemczech zgłoszone odmiany poddawane są obserwacji bez użycia jakichkolwiek środków ochrony. Za poszczególne cechy przyznaje sie punkty. Do testu ADR stanęło juz około 2000 odmian róż. Każdego roku sprawdza się około 50 odmian. Głównym celem tych badań jest wyłonienie najlepszych odmian róż o wysokiej odporności na choroby, które rosną i kwitną bez stosowania oprysków pielęgnacyjnych.
UNICEF-Rose, Getano, Canzonetta, Crescendo, Eliza, Grande Amore, Inspiration, Limesglut, Red Leonardo da Vinci, Soft Meidiland, Sweet Meidiland, Roter Korsar.
Dla róż wielkokwiatowych stosuje się inną listę ADR. Nie nadaje im się certyfikatów ale oznaczane są jako „polecane przez ADR róże wielkokwiatowe”. Róże wiekokwiatowe polecane przez Adr między rokiem 1995-1998 i 1999 a 2002:
Kupferkönigin- Kordes
Lady Like- Tantau
Landora- Tantau
Märchenkönigin- Kordes
Marion Hess- Hetzel
Mondiale- Kordes
Nostalgie- Tantau
Porta Nigra- Meilland/ BKN – Strobel
Rebell- Kordes
Rosemary Harkness- Rosenunion
Roy Black- Poulsen / Rosenunion
Savoy Hotel- Harkness / Rosenunion
Sebastian Kneipp- Kordes
Sila- Cocker / Rosenunion
Violina- Tantau
Certyfikat ADR może być odebrany, jesli po kilku latach okaże się, że odporność danej odmiany osłabła i nie spełnia wymaganych kryteriów . Odebrano go następującym odmianom:
´Aachener Dom´,´Andalusien´, ´Banzai 83´, ´Bischofsstadt Paderborn´, ´Blühwunder´, ´Chorus´, ´Dirigent´, ´Dolly´, ´Edelweiß´, ´Escapade´, ´Friesia´, ´Grandhotel´, ´Montana´, ´Pink La Sevillana´, ´Queen Mother´, ´Ravensberg´, ´Ricarda´, ´Robusta´, ´Rödinghausen´, ´Romanze´, ´Schneewittchen´, ´Sympathie´, ´Tornado´, ´Vicky´. Mimo to powyższe odmiany są bardzo wartościowe i z pewnością nie należy z nich rezygnować.
Schneewittchen / Iceberg
Kierując się powyższym certyfikatem łatwiej wybrać najzdrowsze i niezawodne odmiany do naszych ogrodów! Na pewno każdy z nas znajdzie dla siebie ulubioną różę! 🙂
Róża krzaczasta Nostalgie Rose, firmy Rosen Tantau 2001. Wyhodowana przez Hansa Jurgena Eversa w 1997 roku. Medalistka na wystawach róż. Synonim: Nuit de Chine.
Astrid Grafin von Hardenberg
Krzew smukły i wysoki do 150 cm, z czasem przewieszający. Uroczy, pełny (ponad 40 płatków), ćwierćrozetowy, ciemny kwiat barwy bordowo-purpurowej z fioletowym środkiem o średnicy do 8 cm. Wyjątkowy, bardzo silny zapach cytryny! Podobny do róż historycznych. Hodowca poleca ją na miejsca słoneczne w pełnym słońcu. Moja młoda sadzonka pierwszego roku bardzo cierpiała od słońca. Płatki sie przypalały i szybko opadały. Być może to wina wieku oraz słabych korzeni i w następnych sezonach lepiej utrzyma kwiaty. Opisywana, jako zdrowa a również lekko wrażliwa na choroby w niesprzyjających warunkach pogodowych. Czas pokaże. W tym roku rosła zdrowo i silnie.
Astrid Grafin von Hardenberg
Po roku widać juz wyraźnie jej wigor i tendencje do dużych rozmiarów 🙂 Dla mnie najbardziej cenny zapach i kolor! Pędy są bardzo sztywne, na końcach których trzymają się prosto duże kwiaty. Kwitną dość długo. W drugim roku uprawy kwiaty nie paliły się tak bardzo od słońca, ale po południu były ocienione przez duże drzewo. Poniżej rabata mieszana z różą Iceberg, miskantem i dzwonkami.
Róża krzaczasta Kordesa z 2001 roku. Jedna z bajkowych odmian serii Marchenrosen.
Kolor jasny bursztynowy, lekki zapach, kwiat bardzo duży o średnicy 10 cm, pełny o pofalowanych płatkach. Krzew wysokości 120-150 cm i 70 cm szerokości. Duża odpornośc na choroby.
Ta odmiana to kolejna udana krzyżówka tego hodowcy! Długo i obficie kwitnie, znosi słońce i lekki półcień w południe. Dzięki oryginalnej barwie i bajkowemu urokowi polecana do romantycznych nasadzeń!
Kolor starego rózu z ciemniejszym odcieniem na zewnątrz płatków. Niestety bez zapachu za to duża odpornośc na choroby. Kompaktowy, zwarty krzew, obficie i długo kwitnący. Wyrasta w duży krzew 1-1,5 m wysokości i podobnej szerokości. Tworzy piękny, architektoniczny okaz! Polecam na soliter lub rabaty mieszane w stylu Mixed Borders. Współczesna odmiana o uroku starych róż.
Róża rabatowa Kordesa z 2002 roku. ADR 2002. Jedna z odmian Marchenrosen. Róża roku 2006!!! Wielokrotnie nagradzana i wyróżniana!
Rośnie do wysokości 60cm i szerokości 50cm. Kwiaty bardzo pełne średnicy 8 cm o lekkim zapachu w stylu róz nostalgicznych, kolor kremowobiały. Kwitnie przez cały sezon po kilka kwiatów w pęku na końcach pędów. Liście zdrowe, odporne na choroby róż. Wysoka zimotrwałość, nie wymaga okrywania na zachodzie kraju. Idealna na rabaty reprezentacyjne lub mieszane z bylinami i roślinami sezonowymi.
Opisywana jako ciągle kwitnąca. W moim ogrodzie rośnie dopiero rok. Kwitła dwa razy w sezonie. Nie chorowała. Z pewnością pokaże się w pełnej krasie w kolejnych latach. Pięknie wyglądają te kremowe kwiaty w połączeniu z lawendą! 🙂
Rozarium 
